Tin tức

Cơ chế tài chính hoạt động khoa học & công nghệ cần được đổi mới

Đăng bởi: ngoicvn
06/11/2013

Nguồn: Vusta.vn

Cơ chế tài chính hoạt động khoa học công nghệ (KH&CN) còn nhiều bất cập; Thanh, quyết toán đề tài còn chậm; Có nên chuyển quản lý nghiên cứu khoa học sang hình thức quản lý quỹ?; Doanh nghiệp chưa quan tâm đầu tư cho KH&CN...


 Đó là những nội dung đáng chú ý nhất tại Hội thảo do VUSTA tổ chức ngày 5/11/2013, góp ý Dự thảo Nghị định về đầu tư và cơ chế tài chính đối với hoạt động KH&CN.

Theo TS Nguyễn Nghĩa (Hội Sở hữu trí tuệ), hiện nay kinh phí đầu tư cho KH&CN từ ngân sách nhà nước là 2%, khi giai đoạn đầu thực thi Luật KH&CN thì chấp nhận, nhưng hơn 10 năm nay tỉ lệ 2% này giữ nguyên là không phù hợp quy luật phát triển KH&CN.

Ngoài ngân sách Nhà nước, cần có chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư vào KH&CN bằng nhiều biện pháp toàn diện, đồng bộ. Ngoài ra, phương pháp tính toán cần hội nhập quốc tế và tính theo % GDP. Nhưng có đủ kinh phí KH&CN mà không triển khai được thì phải trả lại Bộ Tài chính hoặc sử dụng không hiệu quả, sai mục đích, lãng phí thì không thể chấp nhận.

Con số 2% chi ngân sách này của nước ta thấp hơn nhiều so với mức trung bình 2 - 3% của các nước phát triển và so với các nước đang phát triển cũng có khoảng cách. Sự thiếu hụt đầu tư vào KH&CN đã thành một nhân tố hàng đầu ngăn cản sự phát triển KH&CN nước ta.

Ông Ngô Thuần Khiết (Phó trưởng ban KH-CN&Môi trường, VUSTA) cho rằng việc cấp kinh phí cho một số cơ quan nghiên cứu theo đề tài đăng ký như hiện nay đã và đang tạo ra rất nhiều công trình không sát thực tiễn, sau khi nghiệm thu chỉ lưu trữ trong tủ hồ sơ.

Để tránh lãng phí tiền bạc và chất xám trong nghiên cứu khoa học, phải gắn kết với thị trường. Cần giảm nữa thủ tục hành chính trong đề xuất, phê duyệt, tuyển chọn đề tài. Việc khoán gọn và trả tiền theo kết quả nghiên cứu được đánh giá nghiêm túc và công tâm bởi Hội đồng KH&CN quốc gia là một hướng quản lý hiệu quả.

Đồng thời sử dụng cơ chế thị trường như một công cụ thẩm định chất lượng sản phẩm KH&CN. Khi có sự can thiệp của thị trường, sẽ hạn chế chuyện “xin – cho”, nhà nước - doanh nghiệp - cá nhân khi đó đều phải đặt hàng nếu muốn có kết quả và sản phẩm khoa học. Như thế, nguồn nuôi khoa học sẽ không hoàn toàn lấy từ ngân sách nhà nước mà được thu hút từ bên ngoài (như các doanh nghiệp, các tổ chức và nguồn vốn nước ngoài).

TS Nghĩa cho biết thêm, trong quản lý đề tài KH&CN và thanh quyết toán kinh phí, khi tổ chức tuyển chọn chủ nhiệm đề tài, cần tìm đúng người đúng việc, đúng chuyên gia đã từng làm hoặc có nghiên cứu trước và rất am hiểu vấn đề nghiên cứu thì dễ khắc phục được nhược điểm.

Hoặc, phải xây dựng kho chuyên gia đánh giá công khai, đánh giá tín nhiệm chuyên gia phục vụ, thực hiện chế độ trách nhiệm đề tài rõ ràng, biểu mẫu thuyết minh đề tài phải cải tiến theo hướng chi tiết hóa thêm, xác định định mức hợp lý, mở rộng thêm phạm vi chi…

Do vậy, phải cải tiến theo hướng xây dựng cơ chế đền bù chi phí gián tiếp của đề tài, tăng cường yêu cầu biên soạn và đánh giá dự toán căn cứ vào đặc điểm và yêu cầu thực tế của đề tài và yêu cầu liên quan, đơn giản thủ tục điều chỉnh dự toán, tăng cường trách nhiệm đơn vị chủ trì đề tài, tăng quyền chủ động sử dụng kinh phí nghiên cứu khoa học; làm rõ một số phạm vi chi (phí nhân công, tư vấn chuyên gia, thiết bị, vật liệu, nhiên liệu, động lực, thử nghiệm, hóa nghiệm, gia công, công tác, hội nghị, xuất bản tài liệu, truyền bá thông tin, sở hữu trí tuệ...)

Cùng đó, các đại biểu đều cho rằng cần khuyến khích hơn nữa doanh nghiệp đầu tư vào KH&CN (như: thành lập doanh nghiệp KH&CN được cấp vốn tương ứng 50%/50%; khi đăng ký đề tài công nghệ cao được tài trợ không hoàn lại 5% tổng kinh phí đề tài, với điều kiện doanh nghiệp chi trước, nhà nước cấp sau khi quyết toán từng phần...).

PNB.

Nguồn ảnh: vusta.vn


NGO-IC

NGO-IC là tổ chức Phi Chính phủ, phi lợi nhuận, phi chính trị có sứ mệnh kết nối các tổ chức xã hội (CSO) với các cơ quan Chính phủ ở Trung ương và địa phương;

lacoste boty