Tin tức

Nguyễn Du còn là nhà từ thiện lớn và chuyên gia phản biện sắc sảo

Đăng bởi: ngoicvn
06/11/2013

Nhân kỷ niệm 200 năm ra đời tập thơ Bắc hành tạp lục (1813 -2013) của Nguyễn Du, Hội Kiều học cùng Viện Văn học Việt Nam vừa tổ chức Tọa đàm khoa học; làm rõ thêm hình ảnh một thi nhân đích thực, cảm thương thân phận con người, dù không phải “người trong một nước”. 


Năm Quý Dậu 1813, Nguyễn Du đi sứ Trung Quốc cho nhà Nguyễn, được coi là thời điểm ông bắt đầu sáng tác các bài thơ về xứ này. Ông đi sứ một năm (từ tháng 5/1813 đến tháng 5/1814) nhưng chỉ 20 ngày ở Bắc Kinh, còn lại là đi đường. Theo PGS Nguyễn Văn Hoàn, Chủ tịch Hội Kiều học Việt Nam, tập thơ chữ Hán này gồm 136 bài, bắt đầu là kiệt tác Long Thành cầm giả ca, Nguyễn Du viết khi còn ở Thăng Long; kết thúc là bài Chu Phát, khi đoàn sứ sắp về nước.

Nói như TS Nguyễn Thị Nương (Đại học Sư phạm Hà Nội), Bắc hành tạp lục là “đỉnh Thái Sơn” của dòng thơ đi sứ. Thơ đi sứ vốn là dòng thơ do sứ thần sáng tác, chủ yếu theo yêu cầu ngoại giao, làm sang cho đất nước; nhưng thơ đi sứ của Nguyễn Du không theo kiểu đó. Ông viết về Trung Hoa với tư cách một thi nhân, không phải với tư cách sứ thần; vì thế Bắc hành tạp lục có giá trị văn chương và nhân văn vượt trội trong dòng thơ đi sứ.


Vịnh cảnh và vịnh sử đều để ngẫm về con người, thể hiện tình thương con người, cùng đau với nỗi đau của người nghèo khó, mong con người sống với nhau nhân văn hơn. Theo Bác sĩ Nguyễn Xuân Lam, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký hội Kiều học Việt Nam, chỉ qua Bắc hành tạp lục cũng đủ thấy đại thi hào Nguyễn Du đồng thời là nhà từ thiện lớn và chuyên gia phản biện sắc sảo.

Là chánh sứ, Nguyễn Du tới Trung Quốc cùng cả đoàn người, nhưng Bắc hành tạp lục lại thể hiện người lữ hành cô độc, một mình đối diện sự phong phú, phức tạp trong tâm hồn mình. Kể cả về tư tưởng và nhân sinh quan, ông cũng có cái nhìn độc đáo, thể hiện tình thương con người; nỗi buồn nhân thế đã trở thành bản sắc của ông. Ngợi ca Trung Hoa giàu đẹp, Nguyễn Du đồng thời nhìn thấu và chiêm nghiệm nỗi thống khổ của người dân nơi đây.

Trong Bắc hành tạp lục có 30% là thơ vịnh cảnh, nhưng không phải là ca ngợi thiên nhiên tươi đẹp, mà tả đường đi hiểm trở, thiên nhiên khốc liệt, nghiệt ngã, thảm sầu, quạnh hiu… Không khác gì Truyện Kiều và những tác phẩm tiêu biểu khác, thơ du ký của Nguyễn Du mang âm hưởng chủ đạo buồn và cô độc.

Theo Nhà văn Hoàng Khôi, tác giả truyện Nguyễn Du trên đường gió bụi, sự trăn trở, day dứt và bất cứ lúc nào cũng miên man nghĩ về thân phận con người ở Nguyễn Du “có lẽ đó là một điều trời cho”. Còn theo Nhà thơ Vương Trọng, “đa bệnh đa sầu”, thậm chí “ủy mị”, dường như là bản tính cố hữu của Nguyễn Du.

Ngoài 30% nói trên, còn lại trong Bắc hành tạp lục là thơ vịnh sử, viết về nhiều sự kiện và nhân vật lịch sử Trung Hoa (như Kinh Kha, Dự Nhượng, Khuất Nguyên, Đỗ Phủ, Nhạc Phi, Dương Quý Phi…) mà Nguyễn Du biết qua sách vở. Cảm phục các danh nhân này, Nguyễn Du đồng thời suy ngẫm sâu xa về những kiếp tài hoa.

 Mấy chục ý kiến tại Tọa đàm đều đánh giá cao cảm hứng đối thoại, phản biện, những nét khác lạ, bút pháp tả thực, triết lý nhân văn, tình yêu nước Việt... trong Bắc hành tạp lục.Nhà thơ Vương Trọng có lý khi nhận xét, Nguyễn Du hết sức khiêm tốn khi đặt tên tác phẩm “Bắc hành” này là tạp lục (những ghi chép tản mạn) chứ không gọi là “thi tập”; cũng như Nguyễn Du càng vĩ đại hơn khi gọi Truyện Kiều là “lời quê chắp nhặt dông dài”.

PNB

 


NGO-IC

NGO-IC là tổ chức Phi Chính phủ, phi lợi nhuận, phi chính trị có sứ mệnh kết nối các tổ chức xã hội (CSO) với các cơ quan Chính phủ ở Trung ương và địa phương;

lacoste boty