Tin tức

Ô nhiễm từ lỗ hổng chính sách

Đăng bởi: ngoicvn
03/01/2014

Những bất cập, lạc hậu của hệ thống chính sách pháp luật đã phần nào “tiếp tay” cho tình trạng ô nhiễm môi trường tại các khu công nghiệp (KCN), khu chế xuất (KCX).


Trung tâm Con người và Thiên nhiên (PAN) vừa tổ chức hội thảo “Bảo vệ môi trường trong hệ thống các KCN ở Việt Nam: Các lỗ hổng chính sách, vấn đề minh bạch thông tin và tác động đối với cộng đồng”. Y kiến tổng hợp từ Hội thảo sẽ được gửi đến kỳ họp Quốc hội sắp tới - có bàn về dự thảo Luật Bảo vệ môi trường.

GS - TS Võ Thanh Thu - Trường ĐH Kinh tế TP.Hồ Chí Minh, người đã thực hiện đề tài nghiên cứu cấp nhà nước về phát triển KCN ở Việt Nam - cho biết cả nước hiện có 289 KCN nhưng chỉ 184 KCN vào hoạt động. Các KCN đang phát triển theo hướng thu hút đầu tư bằng mọi giá, chưa quan tâm bảo vệ môi trường.

Tổng lưu lượng nước thải từ các KCN là 47 triệu m3/năm. Trong đó, nhiều KCN xả thải chưa qua xử lý ra môi trường. Tại ĐBSCL, 85% cụm công nghiệp và 75% KCN chưa có hệ thống xử lý nước thải tập trung hoặc hệ thống xử lý chưa đạt tiêu chuẩn.

PAN cũng đã khảo sát một số KCN phía Bắc. Tại KCN Tằng Loỏng - Lào Cai, nhà máy sản xuất phốt phát gây ô nhiễm trầm trọng; 69 hộ dân chưa được di dời khỏi vùng ô nhiễm. Từ khi nhà máy hoạt động, người dân mắc các bệnh chủ yếu về xương khớp; trâu bò chết ngày càng nhiều. KCN Thụy Vân - Phú Thọ ngày đêm xả nước thải đen ngòm ra môi trường khiến 30 ha đất của dân phải bỏ hoang…

Theo ông Bùi Mạnh Phùng, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Phước, người dân địa phương này từng phản ánh về mùi hôi của các cơ sở sản xuất nhưng khi cơ quan chức năng đo đạc vẫn khẳng định trong giới hạn cho phép. Thậm chí, các mỏ khai thác đá nổ mìn làm nứt nhà dân nhưng khi đo đạc thì báo kết quả độ rung cho phép. Người dân không chấp nhận và cứ khiếu nại mãi. Ông Phùng cho rằng bên cạnh quy chuẩn về môi trường còn rất nhiều quy định của Chính phủ đưa ra chưa phù hợp thực tế.

Đại diện Ban quản lý các KCN tỉnh Vĩnh Long cho rằng nhiều đơn vị tư vấn biết tác động tiêu cực về môi trường hoặc không nên phát triển KCN tại vị trí nào đó nhưng vì ý chí của địa phương muốn thu hút đầu tư bằng mọi giá nên cũng xuôi theo. Vì thế, cần phát huy khả năng các chuyên gia, đơn vị tư vấn trong việc lập quy hoạch hay báo cáo đánh giá tác động môi trường, để không bị tác động bởi yếu tố bên ngoài, làm sai lệch kết quả nghiên cứu.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh, cho rằng suy thoái môi trường ngày càng tăng dẫn đến tình trạng tranh chấp môi trường ngày càng nhiều, chủ yếu giữa doanh nghiệp và người dân. Chẳng hạn, các vụ xả thải của Công ty Vedan, Sonadezi Long Thành (Đồng Nai), Công ty Tung Kuang (Hải Dương)…

Theo Luật sư Hậu, môi trường bị ô nhiễm ai cũng thấy nhưng dường như các cơ quan quản lý nhà nước “không hiểu”. “Vụ tranh chấp nóng nhất hiện nay là người dân kiện Công ty Nicotex Thanh Thái, cả Đoàn Luật sư Hà Nội và Thanh Hóa đều đồng ý hỗ trợ pháp lý, Viện Môi trường - Tài nguyên chấp nhận lấy mẫu đánh giá thiệt hại, hiện chỉ chờ văn bản của UBND tỉnh Thanh Hóa. “Chúng tôi đang bị “tắc” chỗ này vì có sự im lặng đáng sợ từ phía chính quyền” - Ông Hậu băn khoăn.

Luật sư Hậu kiến nghị Luật Bảo vệ môi trường sửa đổi cần cho phép khởi kiện tập thể, kéo dài thời hiệu khởi kiện, quy định trách nhiệm các cơ quan nhà nước trong việc xác định thiệt hại do ô nhiễm môi trường…

Đại diện Ban quản lý các KCN tỉnh Bình Thuận nêu thực trạng nhiều bộ, ngành lập quy hoạch nhưng không đi thực tế kiểm tra, cứ thế trình Chính phủ phê duyệt. Vị này nêu ví dụ: Một KCN xây dựng ở vị trí lòng chảo, thường xuyên có áp thấp nhiệt đới nên dù khí thải trong quy chuẩn nhưng không lưu thông được sẽ tích tụ và gia tăng ô nhiễm. Mỗi vùng miền, khu vực có đặc tính tự nhiên khác nhau, điều này cần được xem xét kỹ trước khi quy hoạch.

ảnh: Những phuy hóa chất độc hại trong khuôn viên Công ty Nicotex Thanh Thái

 (Theo Báo Người lao động)


NGO-IC

NGO-IC là tổ chức Phi Chính phủ, phi lợi nhuận, phi chính trị có sứ mệnh kết nối các tổ chức xã hội (CSO) với các cơ quan Chính phủ ở Trung ương và địa phương;